Ακριβά θα αγοράζουν οι έλληνες πολίτες τα γλυκά, τα αλμυρά σνακ και τις λιπαρές τροφές, εάν τελικά τεθεί σε ισχύ ο φόρος παχυσαρκίας (fat – tax) στη χώρα μας.
Ακριβά θα αγοράζουν οι έλληνες πολίτες τα γλυκά, τα αλμυρά σνακ και τις λιπαρές τροφές, εάν τελικά τεθεί σε ισχύ ο φόρος παχυσαρκίας (fat – tax) στη χώρα μας.
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι δεν πρόκειται για μία ακόμη φοροεπιδρομή αλλά για ένα οργανωμένο σχέδιο κατά της παχυσαρκίας και υπέρ της προώθησης της ισορροπημένης διατροφής. Ηδη, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει χαρακτηρίσει την παχυσαρκία «ασθένεια της χιλιετίας», αναζητώντας μέτρα για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ), οι ασθένειες που προκαλούνται από την παχυσαρκία – όπως είναι για παράδειγμα η στεφανιαία νόσος, τα εγκεφαλικά και ο διαβήτης – κοστίζουν στη χώρα μας ετησίως 1,2 δισ. ευρώ.
Αυτοί είναι και οι λόγοι που οι έλληνες επιστήμονες βάζουν στο πιάτο ακόμη και φορολογικά μέτρα που θα… αδυνατίσουν τους πολίτες. Το θέμα συζητήθηκε προσφάτως από την Επιστημονική Επιτροπή Διατροφικής Πολιτικής, η οποία συνεδρίασε υπό τον ειδικό γραμματέα Κώστα Παταβούκα και την καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Αθηνά Λινού.
Μάλιστα, η κ. Λινού προτείνει και φοροελαφρύνσεις για όσους βάζουν στο καλάθι των αγορών τους περισσότερα φρούτα, λαχανικά, όσπρια και ψάρια. «Εν μέσω οικονομικής κρίσης, δεν μπορούμε να παροτρύνουμε τους πολίτες να τρώνε υγιεινά και ισορροπημένα, όταν οι τιμές των συγκεκριμένων τροφίμων είναι υψηλές – όπως είναι για παράδειγμα το ακατέργαστο ρύζι. Συνεπώς, θα μπορούσε να καθιερωθεί χαμηλότερο τέλος».
Μύθος είναι ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, η πεποίθηση ότι η τιμή του ψαριού είναι υψηλή στη χώρα μας. Σημειώνει ότι τα ωφέλιμα για τον οργανισμό ψάρια, όπως είναι οι σαρδέλες, ο γαύρος και ο κολιός, έχουν προσιτή τιμή, όταν οι «σεφ» τα μαγειρεύουν σπίτι τους.
ΠΟΡΙΣΜΑ. Το ύψος του φόρου στα λιπαρά τρόφιμα αλλά και στα προϊόντα που κολυμπούν στη ζάχαρη και στο αλάτι δεν έχει διευκρινιστεί ακόμη αφού η Επιστημονική Επιτροπή Διατροφικής Πολιτικής βρίσκεται στο στάδιο επεξεργασίας ειδικού πορίσματος για λογαριασμό του υπουργείου Υγείας.
Η κ. Λινού, ωστόσο, εκτιμά ότι εάν το μέτρο εφαρμοστεί, κερδισμένοι θα είναι και οι μαθητές. «Αντί να απαγορεύσεις σε ένα παιδάκι να αγοράσει γαριδάκια ή σοκολάτες, είναι προτιμότερο να του κάνεις μαθήματα οικονομίας. Με το χαρτζιλίκι του θα είναι δύσκολο να αγοράσει ανθυγιεινά τρόφιμα από το κυλικείο, θα του φτάνει όμως για να επιλέξει ένα κουλούρι ή ένα παστέλι».
Σε ό,τι αφορά τις σχολικές καντίνες, τα μέτρα στις ΗΠΑ είναι ακόμη πιο σκληρά: αποβολή από τα σχολεία της Μασαχουσέτης θα πάρουν το επόμενο διάστημα τα γλυκά, τα τηγανητά, τα προϊόντα με υψηλά λιπαρά, ακόμη και τα ροφήματα που περιέχουν καφεΐνη, βάσει οδηγιών του Εθνικού Συμβουλίου Δημόσιας Υγείας των ΗΠΑ. Οι Αρχές κατέληξαν σε αυτή την απόφαση καθώς ένα στα τρία παιδιά της περιοχής είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Μάλιστα, οι παχυντικές λιχουδιές του διαλείμματος θα αντικατασταθούν με φρούτα, λαχανικά, ψωμί ολικής άλεσης αλλά και 100% φυσικούς χυμούς.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ. Πάντως, η επιβολή φόρου παχυσαρκίας δεν είναι ελληνική πρωτοτυπία. Μετά το παράδειγμα της Ουγγαρίας και της Δανίας, που φορολογούν τα τρόφιμα που έχουν πάνω από 2,3% κορεσμένα λιπαρά, σειρά έχει η Γαλλία. Οι Αρχές προσανατολίζονται να αυξήσουν την τιμή των αναψυκτικών (3 έως 6 λεπτά ανά λίτρο), με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι το κέρδος θα αγγίξει τα 114 εκατ. ευρώ.
Μακροπρόθεσμη επιδίωξη είναι, όμως, η μείωση του αριθμού των υπέρβαρων Γάλλων, που αυτή τη στιγμή ξεπερνούν τα 20 εκατομμύρια. Και μπορεί στην πράξη η διεθνής εμπειρία να μην έχει ακόμη φέρει απτά αποτελέσματα αφού η σύλληψη της ιδέας του φόρου παχυσαρκίας είναι σχετικά πρόσφατη, οι επιστήμονες ωστόσο επιμένουν βάσει των υπολογισμών τους ότι η ζυγαριά θα δικαιώσει τις χώρες που έχουν βάλει στον στόχο τις ανθυγιεινές τροφές.
Με καλό μάτι βλέπει την επιβολή αυξημένου φόρου στα παχυντικά τρόφιμα και χαμηλού φόρου σε εκείνα που προάγουν την υγεία, μερίδα επιστημόνων στη χώρα μας. «Η υψηλή φορολόγηση των λιπαρών και των αλμυρών τροφών – αλλά και άλλων επιβλαβών για την υγεία συνηθειών, όπως είναι το κάπνισμα – φέρνει εξαιρετικά αποτελέσματα τόσο στον περιορισμό της κατανάλωσής τους όσο και στο ο
ικονομικό κομμάτι καθώς μειώνονται σημαντικά οι δαπάνες υγείας», τονίζει στα «ΝΕΑ» ο οικονομολόγος της Υγείας και συνεργάτης της ΕΣΔΥ, Κώστας Αθανασάκης.
ικονομικό κομμάτι καθώς μειώνονται σημαντικά οι δαπάνες υγείας», τονίζει στα «ΝΕΑ» ο οικονομολόγος της Υγείας και συνεργάτης της ΕΣΔΥ, Κώστας Αθανασάκης.
Ο ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ. Δεν λείπει όμως και ο αντίλογος. Αντίθετος στην επιβολή φορολογίας στο γρήγορο φαγητό είναι ο λέκτορας Ιατρικής Διατροφολογίας στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μιχάλης Χουρδάκης. Οπως χαρακτηριστικά σημειώνει, μια τέτοια κίνηση δεν θα έχει αποτέλεσμα, «κι αυτό γιατί αν κάποιος θέλει να καταναλώσει ανθυγιεινές τροφές, θα τις καταναλώσει ακόμη κι αν γνωρίζει πως είναι βλαβερές για την υγεία του. Η δυσκολία στο εγχείρημα της φορολόγησης θα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει η κατανομή υγιεινού – ανθυγιεινού προϊόντος».
Προσθέτει, δε, πως ανθυγιεινό γίνεται κάτι όταν καταναλώνεται σε συγκεκριμένες ποσότητες και με συγκεκριμένη συχνότητα, υπολογίζοντας πάντα και το τι συν-καταναλώνεται. «Εάν κάποιος, για παράδειγμα, τρώει μπέικον αλλά δεν τρώει άλλα λιπαρά κρέατα ή παχιά τυριά, τότε το μπέικον δεν θα του κάνει κακό. Το μυστικό λοιπόν για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας και του junk food δεν είναι η φορολόγηση αλλά η διατροφική εκπαίδευση των καταναλωτών», υπογραμμίζει.
Ο κ. Χουρδάκης πάντως κρούει τον κώδωνα του κινδύνου όταν υπογραμμίζει ότι η οικονομική κρίση αυξάνει τις παραγγελίες γρήγορου φαγητού. «Τα ανθυγιεινά τρόφιμα δεν είναι ακριβά, άρα η επιβολή επιπλέον φόρου δεν θα τα κάνει απαγορευτικά. Γι’ αυτό και διαπιστώνουμε αυτή την αύξηση του ποσοστού των καταναλωτών για τους οποίους είναι πιο εύκολο να παραγγείλουν junk food από το να αγοράσουν κρέας ή λαχανικά για να μαγειρέψουν», εξηγεί.