Σε ένα αυστηρότερο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης γάλακτος και κρέατος, από την παραγωγή έως τη μεταποίηση και την τελική διάθεση στην αγορά, προσανατολίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με βασικό στόχο τον περιορισμό των ελληνοποιήσεων και της παραπλανητικής επισήμανσης εισαγόμενων πρώτων υλών ως ελληνικών, όπως μεταδίδει το Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Η συζήτηση για το νέο πλαίσιο έχει ήδη ξεκινήσει, με τα ευπαθή προϊόντα και ειδικότερα την τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος να βρίσκονται στο επίκεντρο. Το ζήτημα τέθηκε, σύμφωνα με τον πρώην αναπληρωτή πρόεδρο του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΘΕΑΣ, Χρήστο Τσοπάνο, σε πρόσφατη σύσκεψη με την ΑΑΔΕ.
Όπως ανέφερε, στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που θα επιτρέπει τον αποτελεσματικότερο έλεγχο της διακίνησης των προϊόντων και των πρώτων υλών, ώστε να περιοριστούν τα περιθώρια παρατυπιών στην αγορά.
Από τον στάβλο έως το ράφι η ηλεκτρονική καταγραφή
Κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό αναμένεται να έχουν το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2», το οποίο, σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμογή.
Η φιλοσοφία του νέου μηχανισμού προβλέπει τη δημιουργία μιας συνεχούς ηλεκτρονικής αλυσίδας καταγραφής. Η διαδρομή θα ξεκινά από την παραγωγή του γάλακτος, θα συνεχίζεται στη μεταποιητική μονάδα και θα καταλήγει στο τελικό προϊόν που διατίθεται στην αγορά.
Μέσω των ηλεκτρονικών παραστατικών θα είναι δυνατή η διασταύρωση της ποσότητας γάλακτος που εισέρχεται σε μια μονάδα επεξεργασίας με την ποσότητα των προϊόντων που παράγονται και τελικά διατίθενται στην αγορά, όπως γάλα και γιαούρτι.
Η αντιστοίχιση θα βασίζεται σε πρωτόκολλα που θα συνδέουν την ποσότητα της πρώτης ύλης με την ποσότητα του τελικού προϊόντος.
Σύμφωνα με τον κ. Τσοπάνο, η διαδικασία προβλέπει τη χρήση ηλεκτρονικών barcodes και την καταχώριση των στοιχείων σε βάση δεδομένων, ώστε να γίνεται σύγκριση μεταξύ των ποσοτήτων ελληνικού γάλακτος που εισέρχονται στη μεταποίηση και των προϊόντων που παράγονται.
Στόχος, όπως ανέφερε, είναι το ελληνικό γάλα να αναγράφεται ως ελληνικό, ενώ το εισαγόμενο να φέρει αντίστοιχη ένδειξη προέλευσης, όπως «ΕΕ».
Στο μικροσκόπιο και το κρέας
Αντίστοιχο μοντέλο ελέγχου εξετάζεται και για την αγορά κρέατος, με την ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας να αποτελεί βασικό ζητούμενο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Τσοπάνος, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στη χώρα είναι εισαγόμενο. Υπό αυτά τα δεδομένα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η δυνατότητα παρακολούθησης της προέλευσης των προϊόντων σε όλα τα στάδια μέχρι τη λιανική, ιδιαίτερα όταν αυτά διατίθενται ως ελληνικά.
Η ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει θέσει χρονοδιάγραμμα 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας δήλωσης των σχετικών στοιχείων, με στόχο αυτή να είναι έτοιμη έως τα Χριστούγεννα.
Μειωμένη η παραγωγή πρόβειου γάλακτος
Οι σχεδιαζόμενοι αυστηρότεροι έλεγχοι στην αγορά έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος καταγράφει υποχώρηση, την ώρα που η ζήτηση παραμένει αυξημένη.
Όπως ανέφερε ο κ. Τσοπάνος, κατά το πρώτο επτάμηνο του τρέχοντος έτους η παραγωγή πρόβειου γάλακτος διαμορφώθηκε στους 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Η μειωμένη προσφορά έχει ήδη επηρεάσει την τιμή παραγωγού. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο ίδιος, η τιμή του πρόβειου γάλακτος έχει φτάσει περίπου στα 1,90 ευρώ το κιλό.
Ακριβότερη η φέτα – Προς τα 15-16 ευρώ το κιλό
Η αύξηση στην τιμή της πρώτης ύλης επηρεάζει άμεσα και το κόστος παραγωγής της φέτας, καθώς το πρόβειο γάλα αποτελεί βασικό παράγοντα στη διαμόρφωση του τελικού κόστους.
Με βάση τις εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν, εφόσον η τιμή παραγωγού παραμείνει στα σημερινά επίπεδα, η τιμή της φέτας θα μπορούσε να κινηθεί προς τα 15-16 ευρώ το κιλό ακόμη και στη χονδρική, από περίπου 12-13 ευρώ σήμερα.
Οι υψηλότερες τιμές φαίνεται ήδη να επηρεάζουν τις καταναλωτικές επιλογές, με μέρος της ζήτησης να στρέφεται προς οικονομικότερα λευκά τυριά.
Χρειάζεται χρόνος για την ανασύσταση των κοπαδιών
Η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής δεν μπορεί να γίνει άμεσα, καθώς η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο. Οι επιλογές περιλαμβάνουν είτε τη διατήρηση μεγαλύτερου αριθμού αρνιών είτε την εισαγωγή ζώων.
Παράλληλα, όπως επισημάνθηκε, οι σχετικές αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις φυλές και τα χαρακτηριστικά της παραγωγής γάλακτος που προορίζεται για την παρασκευή φέτας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αντιμετώπιση των ζωονόσων. Ο κ. Τσοπάνος αναφέρθηκε ειδικότερα στο ζήτημα του εμβολιασμού και στις επιπτώσεις που, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, θα μπορούσε να έχει στο καθεστώς της φέτας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη αποτελεσματικής εφαρμογής των μέτρων πρόληψης, επιτήρησης και ελέγχου.
Ανακατατάξεις στη βιομηχανία τροφίμων μετά το 2029
Σε ό,τι αφορά τις προοπτικές του κλάδου, ο κ. Τσοπάνος εκτίμησε ότι μετά το 2029 η βιομηχανία τροφίμων αναμένεται να περάσει σε περίοδο σημαντικών ανακατατάξεων.
Όπως ανέφερε, έως τότε αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι περισσότερες επενδύσεις που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη από επαγγελματίες του κλάδου, γεγονός που εκτιμάται ότι θα διαμορφώσει ένα νέο τοπίο στην παραγωγή και τη μεταποίηση τροφίμων.
Στο νέο περιβάλλον, η ηλεκτρονική ιχνηλάτηση γάλακτος και κρέατος αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά εργαλεία για τον έλεγχο της προέλευσης των προϊόντων και τον περιορισμό των ελληνοποιήσεων.