Σε ισχύ τίθεται από σήμερα, 21 Σεπτεμβρίου 2026, το νέο ενισχυμένο πλαίσιο για την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών.
Η νέα δυνατότητα δίνει στους οφειλέτες ένα επιπλέον εργαλείο για τη ρύθμιση των χρεών τους, καθώς κατά την υποβολή της αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα μπορούν να ζητήσουν να προστατευθεί η κύρια κατοικία τους, διαχωρίζοντάς την από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία τους.
Τι αλλάζει για τους οφειλέτες
Με τη νέα διαδικασία, ο υπολογισμός της ρύθμισης γίνεται με βάση την αξία της κύριας κατοικίας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαγραφή οφειλών και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις σε σχέση με τη ρύθμιση που θα προέκυπτε εάν λαμβανόταν υπόψη το σύνολο της ακίνητης περιουσίας.
Ως αντάλλαγμα, ο οφειλέτης συναινεί στην εκούσια ρευστοποίηση των υπόλοιπων περιουσιακών του στοιχείων, μέσω απλοποιημένης διαδικασίας.
Για τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες προβλέπεται ακόμη ισχυρότερη προστασία. Οι πιστωτές υποχρεούνται να υποβάλουν την εναλλακτική πρόταση ρύθμισης που προβλέπει τη διάσωση της κύριας κατοικίας και την εκποίηση των λοιπών ακινήτων.
Ο οφειλέτης, ωστόσο, διατηρεί το δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει τη συγκεκριμένη πρόταση. Σε περίπτωση απόρριψης, μπορεί να λάβει την κανονική πρόταση του εξωδικαστικού μηχανισμού, χωρίς την εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων.
«Ασπίδα» στην κύρια κατοικία μετά τη ρύθμιση
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προστασία που ενεργοποιείται μετά την οριστική υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης.
Εφόσον ο οφειλέτης τηρεί τη ρύθμιση, δεν επιτρέπεται αναγκαστική εκτέλεση, πλειστηριασμός ή λήψη ασφαλιστικών μέτρων σε βάρος της κύριας κατοικίας του.
Παράλληλα, η σύμβαση αναδιάρθρωσης αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου, γεγονός που διαμορφώνει ένα σαφές πλαίσιο για την εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ οφειλέτη και πιστωτών.
Χαμηλότερο όριο ένταξης στον εξωδικαστικό
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται και από τη διεύρυνση της πρόσβασης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό. Το ελάχιστο ύψος οφειλών για την ένταξη μειώθηκε από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, επιτρέποντας σε περισσότερους οφειλέτες να αξιοποιήσουν τη διαδικασία.
Η προστασία της κύριας κατοικίας αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του ανανεωμένου εξωδικαστικού μηχανισμού, ο οποίος σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου έχει ήδη οδηγήσει σε δεκάδες χιλιάδες επιτυχείς ρυθμίσεις συνολικού ύψους άνω των 20 δισ. ευρώ.
Για τους οφειλέτες που αντιμετωπίζουν συσσωρευμένα χρέη, η νέα διαδικασία δημιουργεί μια διαφορετική δυνατότητα ρύθμισης: να διατηρήσουν την κύρια κατοικία τους, ενώ παράλληλα αξιοποιούν την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία τους για τη διευθέτηση των οφειλών τους.
Ακολουθεί Παράδειγμα Ρύθμισης
Οφειλέτης με συνολικές οφειλές € 300.000 και κύρια κατοικία αξίας € 150.000 υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού στην οποία δηλώνει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, συνολικής αξίας € 50.000.
Βήματα οφειλέτη σύμφωνα με τη νέα διαδικασία
Υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να ενταχθεί στο πρόγραμμα προστασίας κύριας κατοικίας.
Η πλατφόρμα διαχωρίζει αυτόματα την κύρια κατοικία αξίας € 150.000 από τα υπόλοιπα ακίνητα.
Η ένταξη στη ρύθμιση συνεπάγεται ότι συναινεί στη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων αξίας € 50.000.
Προκύπτει ρύθμιση μόνο με βάση την αξία της κύριας κατοικίας.
Βήμα 1 — Υπολογισμός νέας οφειλής (με βάση μόνο την κύρια κατοικία)
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η ρύθμιση βασίζεται αποκλειστικά στην αξία της κύριας κατοικίας:
Νέα βάση υπολογισμού = € 150.000
Οι πιστωτές υποχρεούνται να προτείνουν ρύθμιση που:
διασώζει την κύρια κατοικία
ρευστοποιεί τα λοιπά ακίνητα
μειώνει την οφειλή σε βιώσιμο επίπεδο
Διαγραφή οφειλής:
Αρχική οφειλή: 300.000 €
Αξία λοιπών ακινήτων: 50.000 € (ρευστοποίηση)
Διαγραφή που προκύπτει από τον αλγόριθμο:150.000 €
Ικανοποίηση πιστωτών από τη ρευστοποίηση λοιπών ακινήτων: 50.000 €
Οφειλή προς ρύθμιση: 150.000 €
Βήμα 2 — Νέα μηνιαία δόση
Η νέα οφειλή προς ρύθμιση ύψους 150.000 € ρυθμίζεται σε μέχρι 35 έτη (ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη)
Βήμα 3 — Προστασία της κύριας κατοικίας
Με την υπογραφή της σύμβασης:
Απαγορεύεται ο πλειστηριασμός της κύριας κατοικίας από τους πιστωτές που ρυθμίζονται μέσω εξωδικαστικού (τράπεζες/servicers/δημόσιο/φορείς κοινωνικής ασφάλισης)
Η σύμβαση έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου
Ο οφειλέτης προστατεύεται μόνιμα, εφόσον τηρεί τη ρύθμιση
Με το νέο πλαίσιο:
Ο οφειλέτης σώζει το σπίτι του
Η οφειλή μειώνεται στο μισό της αρχικής από € 300.000 σε € 150.000
Οι δόσεις γίνονται βιώσιμες
Η διαδικασία είναι συναινετική και γρήγορη