Ως μια εξέλιξη με ιδιαίτερα υψηλό συμβολισμό και ουσιαστική σημασία για την ελληνική οικονομία, χαρακτηρίζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τη σημερινή ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026.
Η Κομισιόν διαπιστώνει ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον Μακροοικονομικές Ανισορροπίες, αφαιρώντας τη χώρα από τη σχετική κατηγορία παρακολούθησης για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης χρέους.
Όπως επισημαίνεται από το υπουργείο, πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερο ιστορικό βάρος. Μετά τη δεκαετία των μνημονίων (2010- 2018), το καθεστώς Ενισχυμένης Εποπτείας (2018- 2022), την πολυετή παραμονή της Ελλάδας στην κατηγορία των Υπερβολικών Μακροοικονομικών Ανισορροπιών κατά την περίοδο 2019- 2024 και την ένταξή της στην κατηγορία των Μακροοικονομικών Ανισορροπιών το 2025, η χώρα επιστρέφει πλέον στην πλήρη ευρωπαϊκή κανονικότητα.
Η σημασία της εξέλιξης, προστίθεται, είναι ακόμη μεγαλύτερη εάν ληφθεί υπόψη ότι πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία δέκα κράτη- μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Γεγονός που αναδεικνύει όχι μόνο την θεαματική βελτίωση της δημοσιονομικής θέσης, αλλά και το ότι οι εξωτερικές ανισορροπίες και οι διαρθρωτικές αδυναμίες της οικονομίας έχουν πλέον περιοριστεί σε βαθμό που δεν συνιστούν συστημικό κίνδυνο για την οικονομική σταθερότητα της χώρας.
Ειδικότερα:
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει τη μεγάλη πρόοδο της ελληνικής οικονομίας
Στην αξιολόγησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σημειώνει ότι οι ευπάθειες που σχετίζονται με το δημόσιο και εξωτερικό χρέος έχουν υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, η σταθερή ανάπτυξη, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η βελτίωση των τραπεζικών ισολογισμών και η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων, συνέβαλαν καθοριστικά στη μείωση των κινδύνων που χαρακτήριζαν την ελληνική οικονομία επί σειρά ετών.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι:
-το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερή πτωτική πορεία,
-οι εξωτερικές ανισορροπίες έχουν περιοριστεί,
-οι τράπεζες έχουν ενισχύσει σημαντικά τους ισολογισμούς τους,
-η αγορά εργασίας έχει βελτιωθεί περαιτέρω,
-ενώ η χώρα έχει υλοποιήσει ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων στο επιχειρηματικό περιβάλλον, στην αγορά εργασίας και στη φορολογική διοίκηση.
Ισχυρή ανάπτυξη παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον
Η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 2,1% το 2025, σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας για την ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα συνεχιστεί με ρυθμό 1,8% το 2026 έναντι 0,9% του μέσου όρου της Ευρωζώνης, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Δημοσιονομικά πλεονάσματα και ισχυρή δημοσιονομική επίδοση
Η Ελλάδα κατέγραψε πλεόνασμα Γενικής Κυβέρνησης 1,7% του ΑΕΠ το 2025, έναντι 1,3% του ΑΕΠ το 2024.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, η επίδοση αυτή επιτεύχθηκε χάρη:
-στη συγκράτηση των τρεχουσών δαπανών,
-στη μείωση των δαπανών εξυπηρέτησης του χρέους,
-και στην αυξημένη απόδοση των φορολογικών εσόδων.
Η Ελλάδα πέτυχε την επίδοση αυτή παράλληλα με μειώσεις ασφαλιστικών εισφορών, αυξήσεις μισθών στο Δημόσιο και στοχευμένα μέτρα στήριξης νοικοκυριών.
Η ταχύτερη αποκλιμάκωση χρέους στην Ευρώπη συνεχίζεται
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει περαιτέρω σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους:
-154,2% του ΑΕΠ το 2024,
-146,1% του ΑΕΠ το 2025,
-140,7% του ΑΕΠ το 2026 (πρόβλεψη),
-134,4% του ΑΕΠ το 2027 (πρόβλεψη).
Ήτοι, σε μόλις τρία χρόνια, η Ελλάδα προβλέπεται να μειώσει τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες. Η Επιτροπή αποδίδει την εξέλιξη αυτή στην ισχυρή ονομαστική ανάπτυξη της οικονομίας και στη διατήρηση πλεονασματικών δημοσιονομικών αποτελεσμάτων.
Αναγνώριση των μεταρρυθμίσεων και της ψηφιακής μετάβασης
Η έκθεση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τα τελευταία χρόνια.
Ειδική αναφορά γίνεται:
-στην ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης,
-στην ψηφιοποίηση των τελωνειακών ελέγχων,
-στην ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων συμμόρφωσης,
-στη σημαντική μείωση του κενού ΦΠΑ,
-καθώς και στη συνολική ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Η Επιτροπή υπογραμμίζει επίσης ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, ενώ σημειώνει ότι το μισθολογικό κόστος του Δημοσίου διαμορφώθηκε στο 10,2% του ΑΕΠ το 2025, παραμένοντας κοντά στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (10,3%).
Πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι η εφαρμογή των προγραμμάτων Πολιτικής Συνοχής στην Ελλάδα εξελίσσεται με ταχύτερο ρυθμό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο ως προς την επιλογή έργων όσο και ως προς τις πληρωμές.
Παράλληλα, αναγνωρίζεται η σημαντική συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην προώθηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Ένα ακόμη ορόσημο στην πορεία της χώρας
Η σημερινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές αναγνωρίσεις της προόδου που έχει επιτύχει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.
Η έξοδος από το καθεστώς Μακροοικονομικών Ανισορροπιών, η διατήρηση δημοσιονομικών πλεονασμάτων, η συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, η βελτίωση της αγοράς εργασίας, η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις και η ισχυρή αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων χρηματοδότησης συνθέτουν την εικόνα μιας οικονομίας που έχει αφήσει οριστικά πίσω της τα χαρακτηριστικά της κρίσης και συνεχίζει την πορεία της με όρους σταθερότητας, αξιοπιστίας και ανθεκτικότητας, επισημαίνεται από το υπουργείο.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε τη δυνατότητα επέκτασης του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής ώστε να συμπεριληφθούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δαπάνες και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνουν την εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται ειδικό ετήσιο όριο 0,3% του ΑΕΠ για την περίοδο 2026- 2028 και σωρευτικό όριο 0,6% του ΑΕΠ για επενδύσεις ενεργειακής ανθεκτικότητας, εντός του συνολικού πλαισίου ευελιξίας που έχει ήδη θεσπιστεί για την άμυνα.
Η πρωτοβουλία αυτή δημιουργεί πρόσθετες δυνατότητες επιτάχυνσης στρατηγικών επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, οι σχετικές υποδομές και η ανθεκτικότητα, διευρύνοντας παράλληλα το περιθώριο αξιοποίησης διαθέσιμων δημοσιονομικών δυνατοτήτων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή: «Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες»
Ως χώρα που πλέον «δεν αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες» αξιολογεί την Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με έκθεση που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, στο πλαίσιο του Εαρινού Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026.
«Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες. Οι ευπάθειες που σχετίζονται με το δημόσιο και το εξωτερικό χρέος έχουν υποχωρήσει τα τελευταία χρόνια, υποστηριζόμενες από τη σταθερή αύξηση του ΑΕΠ, με τα δημοσιονομικά πλεονάσματα να συμβάλλουν περαιτέρω στη μείωση του δημόσιου χρέους», αναφέρει η έκθεση.
Κατά την Επιτροπή, η Ελλάδα έχει εφαρμόσει σχετικές μεταρρυθμίσεις για τη μείωση των μακροχρόνιων ευπαθειών της. Η έκθεση αναγνωρίζει ισχυρή πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις, με την ελληνική κυβέρνηση να έχει προωθήσει σειρά παρεμβάσεων για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, της αγοράς εργασίας και της φορολογικής διοίκησης.
Η αξιολόγηση της Επιτροπής εντάσσεται στο πλαίσιο του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού-διαρθρωτικού σχεδίου της χώρας για την περίοδο 2025-2028, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της ΕΕ τον Ιανουάριο του 2025. Το σχέδιο προβλέπει τετραετή δημοσιονομική προσαρμογή, με ανώτατους ρυθμούς αύξησης των καθαρών δαπανών 3,7% το 2025, 3,6% το 2026, 3,1% το 2027 και 3,0% το 2028.
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προσπάθειας για ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, ενεργοποιήθηκε για την Ελλάδα η εθνική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για την περίοδο 2025-2028. Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει προσωρινές αποκλίσεις από τους δημοσιονομικούς στόχους, ώστε η αύξηση των αμυντικών δαπανών να μην θέσει σε κίνδυνο τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε κατά 2,1% το 2025, ενώ ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,9%. Για το 2026 προβλέπεται ανάπτυξη 1,8% και για το 2027 ανάπτυξη 1,6%, με τον πληθωρισμό να ανέρχεται στο 3,7% το 2026 πριν υποχωρήσει στο 2,4% το 2027.
Το πρωτογενές και συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα παραμένει θετικό. Το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε στο 1,7% του ΑΕΠ το 2025 από 1,3% το 2024, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στη μείωση των δαπανών για τόκους, τον έλεγχο των τρεχουσών δαπανών και την ενίσχυση των εσόδων από τον ΦΠΑ. Για το 2026 και το 2027 η Επιτροπή προβλέπει πλεονάσματα 0,8% και 0,6% του ΑΕΠ αντίστοιχα, καθώς θα αρχίσει να αποτυπώνεται το κόστος φορολογικών ελαφρύνσεων, αυξήσεων σε συντάξεις και μισθούς του Δημοσίου, υψηλότερων αμυντικών δαπανών και μέτρων στήριξης των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση της Επιτροπής, ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ, αν και εξακολουθεί να παραμένει υψηλός, συνεχίζει να αποκλιμακώνεται λόγω της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και της αύξησης του ΑΕΠ. Παράλληλα, βελτιώνεται η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση της χώρας, ενώ τόσο το δημόσιο όσο και το εξωτερικό χρέος αναμένεται να συνεχίσουν την πτωτική τους πορεία. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε στο 146,1% στο τέλος του 2025 από 154,2% το 2024, κυρίως λόγω της ισχυρής ονομαστικής ανάπτυξης και των δημοσιονομικών πλεονασμάτων. Η Επιτροπή προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση στο 140,7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 134,4% το 2027.
Η Κομισιόν επισημαίνει ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών παραμένει σε υψηλά επίπεδα και δεν προβλέπεται να μειωθεί εντός του έτους. Ωστόσο, εκτιμά ότι σημαντικό μέρος του θα καλυφθεί από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ιδιωτικές επενδύσεις που δεν δημιουργούν νέο χρέος, περιορίζοντας τους κινδύνους για την εξωτερική βιωσιμότητα της οικονομίας.
Θετική είναι επίσης η εικόνα στην αγορά εργασίας, με το ποσοστό ανεργίας να συνεχίζει να υποχωρεί. Ωστόσο, η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή, με το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών να είναι σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ. Το ποσοστό των νέων που βρίσκονται εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης παραμένει υψηλό (13,6% το 2025), ενώ ευάλωτες ομάδες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στην αγορά εργασίας. Η έκθεση σημειώνει ότι σημαντικό τμήμα του πληθυσμού εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας, ενώ η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων παραμένει χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Σημαντική πρόοδος καταγράφεται και στον τραπεζικό τομέα, καθώς οι τράπεζες έχουν εξυγιάνει τους ισολογισμούς τους τα τελευταία χρόνια. Η Επιτροπή σημειώνει πάντως ότι παρά τη σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων που βρίσκονται εκτός τραπεζικού συστήματος εξακολουθεί να προχωρά με αργούς ρυθμούς.
Στον τομέα της Δικαιοσύνης, η Επιτροπή αναγνωρίζει περαιτέρω πρόοδο στις μεταρρυθμίσεις και στην ψηφιοποίηση δικαστικών διαδικασιών, επισημαίνει ωστόσο ότι η διάρκεια εκδίκασης υποθέσεων στα πολιτικά, ποινικά και διοικητικά δικαστήρια παραμένει από τις υψηλότερες στην ΕΕ.
Η Κομισιόν επισημαίνει, επίσης, ότι η εφαρμογή των προγραμμάτων πολιτικής συνοχής στην Ελλάδα, είναι πάνω από τον μέσο ρυθμό σε επίπεδο ΕΕ, τόσο όσον αφορά την επιλογή έργων όσο και τις πληρωμές και υπογραμμίζει τη σημασία να διατηρηθεί αυτή η δυναμική. Επισημαίνεται ότι η Ελλάδα λαμβάνει ήδη μέτρα στο πλαίσιο των προγραμμάτων πολιτικής συνοχής για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης. Ωστόσο χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στην εφαρμογή μέτρων σε τομείς, όπως η καινοτομία, η διαχείριση αποβλήτων, οι δημόσιες αστικές συγκοινωνίες, οι σιδηρόδρομοι και σε μέτρα για να διατηρηθεί το ανθρώπινο κεφάλαιο εκτός της περιφέρειας της πρωτεύουσας.
ΠΕΝΤΕ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2026-2027
Στις συστάσεις της προς την Ελλάδα για την περίοδο 2026-2027, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τη χώρα να διατηρήσει τη δημοσιονομική πειθαρχία και να συνεχίσει την αποκλιμάκωση του χρέους, αξιοποιώντας παράλληλα τη δημοσιονομική ευελιξία για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών.
Η Κομισιόν ζητεί επίσης περαιτέρω βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, επιτάχυνση της ψηφιοποίησης και του εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης, καθώς και ταχύτερη εκκαθάριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων μέσω επιτάχυνσης των σχετικών δικαστικών διαδικασιών.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται η ανάγκη να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις και οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος μέσω της απλοποίησης της νομοθεσίας και των αδειοδοτήσεων, της μείωσης των εμποδίων στην επιχειρηματικότητα, της ενίσχυσης της καινοτομίας και της πρόσβασης των νεοφυών επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, καθώς και στην επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης.
Τέλος, η Επιτροπή καλεί την Ελλάδα να προωθήσει την ενεργειακή μετάβαση και την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση, μέσω επενδύσεων στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, στις ανανεώσιμες πηγές, στις μεταφορές χαμηλών εκπομπών και στην προστασία των υποδομών από φυσικές καταστροφές.