Στον δρόμο για νέες επενδύσεις που προσεγγίζουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 ανοίγει η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο ελληνικό αίτημα για την επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της χώρας.
Η σχετική επιστολή του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε αποσταλεί στις 6 Αυγούστου 2026, ενώ η έγκριση αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και επιτρέπει την υλοποίηση συγκεκριμένων επενδύσεων χωρίς αυτές να προσμετρώνται στο προβλεπόμενο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών.
Ποια έργα και προγράμματα χρηματοδοτούνται
Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι νέες επενδύσεις θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους και θα εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του ευρωπαϊκού πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως το 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Διευκρινίζεται ότι οι σχετικές δαπάνες θα εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Στο πλαίσιο αυτό, τα κυριότερα έργα και προγράμματα που προγραμματίζεται να ενταχθούν είναι τα εξής:
- 200 εκατ. ευρώ για επιχορηγήσεις συστημάτων μπαταριών που συνδέονται με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
- 200 εκατ. ευρώ για πανελλαδικό πρόγραμμα αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, με 100.000 δικαιούχους.
- 50 εκατ. ευρώ για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση, με εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, ηλιακών θερμοσιφώνων και φωτοβολταϊκών συστημάτων με μπαταρία για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη.
- 117 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ», που αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων.
- 45 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ», με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση 246 σχολικών μονάδων, μεταξύ των οποίων δημοτικά σχολεία, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί.
- 50 εκατ. ευρώ για δράσεις δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία.
- 320 εκατ. ευρώ για σιδηροδρομικά έργα, με έμφαση στην ενίσχυση της ασφάλειας και στις επεκτάσεις του δικτύου.
- 20 εκατ. ευρώ για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και στην επιτάχυνση της μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα σε καθαρότερες μορφές ενέργειας.
Κυριάκος Πιερρακάκης: Επενδύσεις για χαμηλότερο ενεργειακό κόστος
Τη σημασία της απόφασης υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο για επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή αυτονομία της χώρας.
Όπως δήλωσε, η νέα δυνατότητα επιτρέπει την προώθηση κρίσιμων έργων που αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στον περιορισμό της εξάρτησης από διεθνείς κρίσεις, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων όταν οι συνθήκες το απαιτούν.
Αναφερόμενος στην αποκλειστική για την Ελλάδα έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο υπουργός σημείωσε ότι η απόφαση έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία, υποστηρίζοντας ότι επιβεβαιώνει τον ρόλο της χώρας στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να προχωρήσει η εξειδίκευση των σχετικών παρεμβάσεων, οι οποίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δράσεων, από την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και δημόσιων κτιρίων έως την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τη βιομηχανία και τις μεταφορές.