Ίδια προϊόντα, ίδιες μάρκες, ίδιες συσκευασίες και ίδιες ποσότητες, αλλά διαφορετικός λογαριασμός στο ταμείο. Η επιλογή του σούπερ μάρκετ μπορεί να κάνει αισθητή διαφορά στο τελικό κόστος των αγορών, ακόμη και όταν ο καταναλωτής επιλέγει ακριβώς τα ίδια είδη.
Αυτό προκύπτει από ανάλυση της ψηφιακής πλατφόρμας PosoKanei.gov.gr, η οποία συνέκρινε το κόστος ενός καλαθιού με 25 επώνυμα προϊόντα σε πέντε αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το φθηνότερο καλάθι διαμορφώθηκε στα 44,24 ευρώ, ενώ το ακριβότερο έφτασε τα 48,78 ευρώ. Η διαφορά ανέρχεται σε 4,54 ευρώ, δηλαδή περίπου 10%, για ακριβώς τα ίδια προϊόντα.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόκλιση όταν η σύγκριση δεν περιορίζεται στις τιμές μιας συγκεκριμένης ημέρας, αλλά βασίζεται στις μέσες τιμές των τελευταίων 30 ημερών. Σε αυτή την περίπτωση, η διαφορά μεταξύ του ακριβότερου και του οικονομικότερου καλαθιού φτάνει το 11,4%.
Πώς έγινε η σύγκριση στα σούπερ μάρκετ
Για τις ανάγκες της έρευνας επιλέχθηκαν αποκλειστικά επώνυμα προϊόντα, με την ίδια μάρκα, συσκευασία και ποσότητα σε όλες τις αλυσίδες.
Δεν συμπεριλήφθηκαν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, καθώς τα αντίστοιχα είδη διαφορετικών σούπερ μάρκετ ενδέχεται να έχουν διαφορετική σύνθεση, ποιότητα και χαρακτηριστικά, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει την αξιοπιστία της σύγκρισης.
Η ανάλυση αξιοποίησε τα ιστορικά δεδομένα της πλατφόρμας PosoKanei, εξετάζοντας τόσο τις τιμές μιας συγκεκριμένης ημέρας όσο και τις μέσες τιμές των 25 προϊόντων κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 ημερών.
Από την επεξεργασία προέκυψε ότι η κατάταξη των αλυσίδων μπορεί να αλλάξει ανάλογα με το χρονικό διάστημα που εξετάζεται. Μάλιστα, ένα σούπερ μάρκετ που εμφανίζεται οικονομικότερο σε μια συγκεκριμένη ημέρα δεν διατηρεί απαραίτητα το ίδιο πλεονέκτημα όταν υπολογίζονται οι μέσες τιμές ενός ολόκληρου μήνα.
Δεν είναι πάντα φθηνότερη η αλυσίδα με το οικονομικότερο καλάθι
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας είναι ότι η αλυσίδα με το χαμηλότερο συνολικό κόστος δεν έχει απαραίτητα και τη χαμηλότερη τιμή σε κάθε επιμέρους προϊόν.
Για παράδειγμα, διαφορετικές αλυσίδες μπορεί να προσφέρουν χαμηλότερες τιμές στον καφέ, στα ζυμαρικά ή στα απορρυπαντικά.
Αυτό σημαίνει ότι η σύγκριση ενός μόνο προϊόντος δεν αρκεί για να διαπιστώσει κάποιος πού τον συμφέρει να πραγματοποιήσει το σύνολο των αγορών του.
Όπως επισημαίνουν στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, το κατάστημα που εμφανίζει σήμερα το χαμηλότερο συνολικό κόστος δεν είναι απαραίτητα εκείνο που είχε τις οικονομικότερες τιμές κατά τη διάρκεια του προηγούμενου μήνα.
Πώς μπορούν οι καταναλωτές να συγκρίνουν τις τιμές
Στο πλαίσιο αυτό, η Αρχή προτρέπει τους καταναλωτές να αξιοποιούν τις δυνατότητες της πλατφόρμας PosoKanei.gov.gr, δίνοντας έμφαση σε δύο βασικά σημεία.
Το πρώτο είναι η σύγκριση ολόκληρου του καλαθιού και όχι μόνο μεμονωμένων προϊόντων. Οι καταναλωτές μπορούν να δημιουργούν τη δική τους λίστα αγορών και να ελέγχουν το συνολικό κόστος της στις διαθέσιμες αλυσίδες, πριν επισκεφθούν το κατάστημα.
Το δεύτερο αφορά την παρακολούθηση της εξέλιξης των τιμών. Η πλατφόρμα παρέχει ιστορικό τιμών δύο μηνών, επιτρέποντας στους χρήστες να βλέπουν τις μεταβολές στην τιμή κάθε προϊόντος και να σχηματίζουν πληρέστερη εικόνα πριν αποφασίσουν πότε και πού θα αγοράσουν.
Διευκρινίζεται, πάντως, ότι τα αποτελέσματα αφορούν αποκλειστικά τα 25 προϊόντα που επιλέχθηκαν για τη συγκεκριμένη δοκιμή και τις τιμές που εξετάστηκαν. Δεν σημαίνουν ότι μία συγκεκριμένη αλυσίδα είναι πάντοτε η οικονομικότερη ή ότι κάθε καλάθι αγορών παρουσιάζει αντίστοιχες διαφορές.
Δέσποινα Τσαγγάρη: Να γίνει η σύγκριση τιμών καθημερινή συνήθεια
Τη σημασία της σύγκρισης των τιμών πριν από τις αγορές υπογραμμίζει σε δήλωσή της στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά:
«Το ίδιο ακριβώς καλάθι, με τα ίδια 25 προϊόντα, μπορεί να κοστίζει έως 10% περισσότερο, ανάλογα με το σούπερ μάρκετ. Και όταν εξετάσαμε τις μέσες τιμές των τελευταίων 30 ημερών, η διαφορά έφτασε το 11,4%.
Το μήνυμα για τον καταναλωτή είναι απλό: δεν αρκεί να βρίσκουμε ένα προϊόν σε καλή τιμή. Σημασία έχει πόσο πληρώνουμε συνολικά για τα ψώνια μας.
Με το PosoKanei μπορούμε, πριν φτάσουμε στο ταμείο, να συγκρίνουμε το κόστος της δικής μας λίστας σε διαφορετικές αλυσίδες και να παρακολουθούμε πώς μεταβάλλονται οι τιμές στον χρόνο».
Η ίδια επισημαίνει ότι στόχος είναι η σύγκριση τιμών να γίνει καθημερινή συνήθεια για όλους τους καταναλωτές, προσθέτοντας ότι δεν χρειάζεται πάντα να αλλάξουμε τα προϊόντα που αγοράζουμε για να πληρώσουμε λιγότερα.
«Μερικές φορές αρκεί να γνωρίζουμε πού μας συμφέρει να το αγοράσουμε. Αυτός είναι ο στόχος του PosoKanei: να δίνει στον καταναλωτή την πληροφορία που χρειάζεται, ώστε να αποφασίζει ο ίδιος πώς θα αξιοποιήσει καλύτερα τα χρήματά του», καταλήγει.
Το συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η προσεκτική σύγκριση τιμών μπορεί να αποδειχθεί σημαντικό εργαλείο για τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Ακόμη και χωρίς να αλλάξει κανείς μάρκες ή προϊόντα, η επιλογή διαφορετικού σούπερ μάρκετ μπορεί να οδηγήσει σε αισθητά χαμηλότερο λογαριασμό στο ταμείο.