Νέα και ιδιαίτερα ανησυχητική μορφή παίρνουν οι τηλεφωνικές απάτες, με τους επιτήδειους να αλλάζουν τακτική όταν δεν καταφέρνουν να εξαπατήσουν τα υποψήφια θύματά τους από την πρώτη επικοινωνία.
Σύμφωνα με όσα επισημαίνει η Ελληνική Αστυνομία, σε αρκετές περιπτώσεις οι δράστες επανέρχονται με δεύτερη τηλεφωνική κλήση, αυτή τη φορά υποδυόμενοι αστυνομικούς. Με πρόσχημα ότι θέλουν να εντοπίσουν και να παγιδεύσουν τους υποτιθέμενους απατεώνες, επιχειρούν να πείσουν τους πολίτες να ακολουθήσουν τις οδηγίες τους και να μετακινήσουν ή να παραδώσουν χρήματα και τιμαλφή.
Η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ., Κωνσταντία Δημογλίδου, ξεκαθάρισε ότι οι πολίτες δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ανταποκρίνονται σε τέτοιου είδους αιτήματα.
Όπως τόνισε, καμία δημόσια αρχή και κανένας αστυνομικός δεν πρόκειται να ζητήσει από πολίτη να απομακρύνει, να μεταφέρει ή να παραδώσει χρήματα, χρυσαφικά ή άλλα αντικείμενα αξίας.
Η συγκεκριμένη μέθοδος αποτελεί, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., εξέλιξη των γνωστών τηλεφωνικών απατών. Όταν η πρώτη προσπάθεια των δραστών αποτυγχάνει, οι απατεώνες επιχειρούν να αποκτήσουν αξιοπιστία παρουσιάζοντας τον εαυτό τους ως αστυνομικούς που δήθεν χρειάζονται τη συνεργασία του πολίτη για να συλλάβουν τους εγκληματίες.
Η κ. Δημογλίδου υπογράμμισε ότι ένα τέτοιο αίτημα αποτελεί σαφή ένδειξη απάτης και κάλεσε τους πολίτες να επικοινωνούν άμεσα με τις Αρχές όταν δέχονται ύποπτες τηλεφωνικές κλήσεις.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι η έγκαιρη ενημέρωση της Αστυνομίας είναι καθοριστική, καθώς μόνο τότε οι Αρχές μπορούν να παρέμβουν και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οργανώσουν επιχείρηση για τον εντοπισμό και τη σύλληψη των δραστών.
Ποντάρουν στον φόβο και τον πανικό
Ο αστυνόμος Α’ Χαράλαμπος Χαραλαμπίδης εξήγησε ότι βασικό «όπλο» των απατεώνων είναι η συναισθηματική πίεση που ασκούν στα θύματά τους.
Οι δράστες προσπαθούν να δημιουργήσουν έντονο αίσθημα φόβου, άγχους και πανικού, ώστε ο πολίτης να μην έχει τον χρόνο και την ψυχραιμία να αξιολογήσει όσα ακούει. Μέσα σε αυτή τη συναισθηματικά φορτισμένη κατάσταση, τα θύματα είναι πιο πιθανό να ακολουθήσουν τις οδηγίες που τους δίνουν οι επιτήδειοι.
Οι πολίτες καλούνται, επομένως, να διατηρούν την ψυχραιμία τους, να διακόπτουν την επικοινωνία όταν αντιλαμβάνονται κάτι ύποπτο και να επικοινωνούν οι ίδιοι με την Αστυνομία ή με το συγγενικό πρόσωπο που οι δράστες επικαλούνται.
Η τεχνητή νοημοσύνη στο «οπλοστάσιο» των απατεώνων
Οι μέθοδοι εξαπάτησης εξελίσσονται διαρκώς, ενώ πλέον η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί ένα ακόμη εργαλείο που μπορεί να αξιοποιηθεί από εγκληματίες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι δράστες χρησιμοποιούν τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για τη δημιουργία συνθετικών φωνών, επιχειρώντας να μιμηθούν τη φωνή ενός συγγενικού ή οικείου προσώπου. Στη συνέχεια, παρουσιάζουν το συγκεκριμένο πρόσωπο ως δήθεν τραυματισμένο, σε κίνδυνο ή σε άμεση ανάγκη οικονομικής βοήθειας.
Η μέθοδος αυτή αυξάνει τον κίνδυνο εξαπάτησης, καθώς η φωνή ενός αγαπημένου προσώπου μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη συναισθηματική πίεση και πανικό.
Phishing και κλοπή λογαριασμών σε εφαρμογές μηνυμάτων
Την ίδια στιγμή, οι επιτήδειοι επιχειρούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε λογαριασμούς εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων μέσω κακόβουλων συνδέσμων, γνωστών ως phishing links.
Αφού αποκτήσουν τον έλεγχο ενός λογαριασμού, μπορούν να επικοινωνήσουν με τις επαφές του θύματος προσποιούμενοι τον πραγματικό χρήστη και να ζητήσουν χρήματα ή προσωπικά στοιχεία.
Το φαινόμενο συχνά λαμβάνει οργανωμένη και διασυνοριακή μορφή, καθώς πίσω από τέτοιες απάτες ενδέχεται να βρίσκονται διεθνή κυκλώματα που δραστηριοποιούνται μέσω τηλεφωνικών κέντρων σε διαφορετικές χώρες.
Τι πρέπει να προσέχουν οι πολίτες
Οι αρμόδιες Αρχές συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή και καλούν τους πολίτες:
- Να μην παραδίδουν ή μεταφέρουν χρήματα και τιμαλφή μετά από τηλεφωνικές οδηγίες.
- Να μην εμπιστεύονται άτομα που τηλεφωνούν και δηλώνουν αστυνομικοί ή δημόσιοι υπάλληλοι ζητώντας χρήματα ή αντικείμενα αξίας.
- Να διακόπτουν την κλήση όταν δέχονται πιεστικές ή ύποπτες οδηγίες.
- Να επικοινωνούν άμεσα με την Αστυνομία όταν αντιλαμβάνονται πιθανή απόπειρα απάτης.
- Να μην ανοίγουν άγνωστους ή ύποπτους συνδέσμους που λαμβάνουν μέσω SMS, email ή εφαρμογών μηνυμάτων.
- Να μην γνωστοποιούν ποτέ τραπεζικούς κωδικούς, κωδικούς ασφαλείας ή προσωπικά στοιχεία.
- Να αποφεύγουν τη διατήρηση μεγάλων χρηματικών ποσών και πολύτιμων αντικειμένων στο σπίτι.
Το βασικό μήνυμα των Αρχών είναι σαφές: καμία Αστυνομική ή άλλη δημόσια υπηρεσία δεν θα ζητήσει από πολίτη να μεταφέρει, να παραδώσει ή να απομακρύνει χρήματα και χρυσαφικά για να «παγιδεύσει» απατεώνες. Σε κάθε ύποπτη επικοινωνία, η ασφαλέστερη κίνηση είναι η άμεση διακοπή της κλήσης και η ενημέρωση της Αστυνομίας.