Η Black Friday επιστρέφει την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου 2026, ενώ τη Δευτέρα 30 Νοεμβρίου ακολουθεί η Cyber Monday, με τα εμπορικά καταστήματα και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες να προετοιμάζουν ένα νέο κύμα προσφορών. Ωστόσο, πίσω από τις μεγάλες εκπτώσεις και τις δελεαστικές διαφημίσεις, δεν αποκλείεται να κρύβονται παγίδες για τους καταναλωτές.
Με την ακρίβεια να εξακολουθεί να πιέζει τα οικογενειακά εισοδήματα, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (Ε.Ε.Κ.Ε.) της ΓΣΕΕ απευθύνει έκκληση για προσεκτικές και προγραμματισμένες αγορές, επισημαίνοντας ότι οι καταναλωτές δεν πρέπει να παρασύρονται από εντυπωσιακές προσφορές χωρίς προηγουμένως να έχουν ελέγξει αν είναι πραγματικά συμφέρουσες.
Η Ένωση υπενθυμίζει έξι βασικούς κανόνες προστασίας, ενώ αναδεικνύει και τις νέες ρυθμίσεις που ενισχύουν τα δικαιώματα των καταναλωτών.
Black Friday 2026: Οι έξι κανόνες για να αποφύγετε τις παγίδες
1. Σύγκριση τιμών πριν από κάθε αγορά
Οι καταναλωτές καλούνται να συγκρίνουν τις τιμές πριν προχωρήσουν σε κάποια αγορά, ελέγχοντας τόσο την αρχική όσο και τη μειωμένη τιμή. Παράλληλα, πρέπει να εξετάζουν την ποιότητα του προϊόντος και να αναζητούν στο διαδίκτυο το ίδιο μοντέλο ή προϊόν με βάση τον κωδικό του, ώστε να διαπιστώνουν αν η προσφορά είναι πράγματι συμφέρουσα.
2. Αγορές με λίστα και συγκεκριμένο προϋπολογισμό
Πριν ξεκινήσουν τις αγορές τους, είναι σημαντικό να έχουν ξεκαθαρίσει τι πραγματικά χρειάζονται. Μια λίστα με τα απαραίτητα προϊόντα, προσαρμοσμένη στις οικονομικές δυνατότητες του νοικοκυριού, μπορεί να αποτρέψει περιττές δαπάνες και παρορμητικές αγορές.
3. Προσοχή στις δόσεις και στο «αγόρασε τώρα – πλήρωσε αργότερα»
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις αγορές με πιστωτική κάρτα ή δόσεις. Οι καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται για τυχόν τόκους, προμήθειες και πρόσθετες χρεώσεις που ενδέχεται να αυξήσουν σημαντικά το τελικό κόστος.
Ειδική αναφορά γίνεται και στις υπηρεσίες «Buy Now, Pay Later» (αγόρασε τώρα – πλήρωσε αργότερα), οι οποίες προβάλλονται όλο και περισσότερο από ηλεκτρονικά καταστήματα. Παρά την ευκολία που προσφέρουν, αποτελούν μορφή δανεισμού και η συσσώρευση πολλών μικρών δόσεων μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση.
Όπως επισημαίνει η Ε.Ε.Κ.Ε., από τις 20 Νοεμβρίου 2026 εφαρμόζονται νέοι κανόνες που, στις περισσότερες περιπτώσεις, ενισχύουν την προστασία των καταναλωτών που χρησιμοποιούν τέτοιες υπηρεσίες. Οι πάροχοι πίστωσης οφείλουν να ενημερώνουν με σαφήνεια για το συνολικό κόστος και να εξετάζουν εκ των προτέρων τη δυνατότητα αποπληρωμής.
4. Έλεγχος της πραγματικής έκπτωσης
Ένα από τα σημαντικότερα δικαιώματα των καταναλωτών αφορά την αναγραφή της προηγούμενης τιμής. Όταν ένα κατάστημα ανακοινώνει έκπτωση, ως παλιά τιμή πρέπει να εμφανίζει τη χαμηλότερη τιμή στην οποία διέθετε το συγκεκριμένο προϊόν κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες.
Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπεται η τεχνητή αύξηση των τιμών λίγο πριν από τη Black Friday, ώστε στη συνέχεια να εμφανίζονται ως δήθεν μεγάλες εκπτώσεις.
Ο κανόνας αφορά κάθε μορφή ανακοίνωσης προσφοράς, όπως:
- Εκπτώσεις με ποσοστό, για παράδειγμα «20% έκπτωση».
- Εκπτώσεις συγκεκριμένου ποσού, όπως «10 ευρώ λιγότερα».
- Αναγραφή νέας και παλιάς τιμής, με τη δεύτερη διαγραμμένη.
- Διαφημίσεις όπως «αγοράστε σήμερα χωρίς ΦΠΑ».
- Γενικές ανακοινώσεις όπως «ειδικές προσφορές», «εκπτωτική τιμή» και «προσφορές Black Friday».
Εάν η παλιά τιμή εμφανίζεται υπερβολικά υψηλή ή δημιουργεί υποψίες παραπλάνησης, οι καταναλωτές μπορούν να προχωρήσουν σε καταγγελία.
5. Απόδειξη για κάθε αγορά
Η απόδειξη αγοράς πρέπει να ζητείται και να φυλάσσεται σε κάθε συναλλαγή. Είναι απαραίτητη σε περίπτωση που το προϊόν αποδειχθεί ελαττωματικό και ο καταναλωτής χρειαστεί να ζητήσει επιστροφή ή αντικατάστασή του.
6. Δικαίωμα υπαναχώρησης στις ηλεκτρονικές αγορές
Για τις αγορές από απόσταση μέσω διαδικτύου, οι καταναλωτές έχουν κατά κανόνα το δικαίωμα να επιστρέψουν ένα προϊόν μέσα σε 14 ημέρες, χωρίς να χρειάζεται να αιτιολογήσουν την απόφασή τους. Υπάρχουν, ωστόσο, συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως τα προϊόντα που κατασκευάζονται ειδικά σύμφωνα με τις προδιαγραφές του πελάτη.
Παράλληλα, από τον Ιούλιο του 2026 προβλέπεται μια επιπλέον διευκόλυνση: τα ηλεκτρονικά καταστήματα και οι εφαρμογές αγορών υποχρεούνται να διαθέτουν σε εμφανές σημείο ειδικό κουμπί υπαναχώρησης, μέσω του οποίου ο καταναλωτής μπορεί να ακυρώσει την αγορά του εύκολα και γρήγορα.
Μετά την υποβολή του αιτήματος, το κατάστημα οφείλει να αποστέλλει χωρίς καθυστέρηση επιβεβαίωση, στην οποία θα αναγράφονται η ημερομηνία και η ώρα της υπαναχώρησης. Εάν η σχετική επιλογή απουσιάζει ή είναι δυσδιάκριτη, οι καταναλωτές μπορούν να το καταγγείλουν.
Προσοχή στις ηλεκτρονικές απάτες και στα ψεύτικα καταστήματα
Καθώς μεγάλο μέρος των αγορών της Black Friday και της Cyber Monday πραγματοποιείται πλέον μέσω διαδικτύου, η Ε.Ε.Κ.Ε. εφιστά την προσοχή και στην ασφάλεια των ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε άγνωστα ηλεκτρονικά καταστήματα, ιστοσελίδες που εμφανίζουν υπερβολικά χαμηλές τιμές και μηνύματα που υπόσχονται «απίστευτες προσφορές», ζητώντας παράλληλα στοιχεία τραπεζικών καρτών.
Περισσότερες συμβουλές για ασφαλείς ηλεκτρονικές αγορές είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας: https://eeke.gr/category/chrisimes-simvoules/ilektroniko-emporio/
Η Black Friday και η ψυχολογική πίεση των καταναλωτών
Κλείνοντας, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας επισημαίνει ότι ο καταναλωτικός πυρετός που δημιουργείται μέσα από μεγάλες εμπορικές διοργανώσεις, όπως η Black Friday, αλλά και πρακτικές όπως οι ανοιχτές Κυριακές και οι «Λευκές Νύχτες», ασκεί συχνά ψυχολογική πίεση στους πολίτες.
Η συνεχής προβολή προσφορών δημιουργεί την αίσθηση ότι πρέπει να προλάβουν μια ευκαιρία, ακόμη κι όταν δεν έχουν πραγματική ανάγκη το προϊόν ή δεν διαθέτουν τον απαραίτητο οικονομικό προϋπολογισμό.
Το μήνυμα της Ε.Ε.Κ.Ε. είναι σαφές: σε μια περίοδο που το κόστος των βασικών αγαθών εξακολουθεί να επιβαρύνει τα νοικοκυριά, οι αγορές χρειάζονται προγραμματισμό, σύγκριση τιμών, σύνεση και ψυχραιμία. Μια πραγματική ευκαιρία δεν πρέπει να μετατρέπεται σε μια περιττή οικονομική υποχρέωση.