Μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ από το 2027 σχεδιάζει η κυβέρνηση, με την πραγματική κατάσταση κάθε ακινήτου να αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα. Στο νέο μοντέλο, κομβικό ρόλο θα διαδραματίσουν τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, τα οποία θα διασταυρώνονται με τα δεδομένα του Ε9 και των υπόλοιπων ψηφιακών μητρώων του Δημοσίου.
Στόχος είναι ο ΕΝΦΙΑ να υπολογίζεται με βάση τα πιο πρόσφατα και πιστοποιημένα στοιχεία για την επιφάνεια, τη χρήση και τα χαρακτηριστικά ενός ακινήτου και όχι αποκλειστικά βάσει παλαιότερων καταχωρίσεων, τίτλων ιδιοκτησίας ή οικοδομικών αδειών που ενδέχεται να μην έχουν επικαιροποιηθεί.
Τι αλλάζει στον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ
Με το νέο σύστημα, η φορολογική διοίκηση θα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιεί την πραγματική εικόνα ενός ακινήτου, όπως αυτή αποτυπώνεται στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
Η αλλαγή αφορά κυρίως περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν αποκλίσεις μεταξύ των στοιχείων που εμφανίζονται στο Ε9 και εκείνων που προκύπτουν από νεότερα και πιστοποιημένα έγγραφα.
Σήμερα υπάρχουν ιδιοκτησίες στις οποίες εμφανίζονται περισσότερα τετραγωνικά μέτρα από όσα υπάρχουν στην πραγματικότητα, με αποτέλεσμα οι ιδιοκτήτες να φορολογούνται για μεγαλύτερη επιφάνεια. Αντίστοιχα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου επεκτάσεις, αλλαγές χρήσης ή άλλες μεταβολές δεν έχουν αποτυπωθεί σωστά στα φορολογικά μητρώα.
Με τη νέα διαδικασία επιχειρείται να περιοριστούν αυτές οι στρεβλώσεις και να δημιουργηθεί μια ενιαία και πιο αξιόπιστη εικόνα για κάθε ακίνητο.
Χωρίς αναδρομικό ΕΝΦΙΑ για τις αποκλίσεις
Ένα από τα βασικά σημεία του σχεδιασμού αφορά τις περιπτώσεις όπου τα στοιχεία της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου δεν συμφωνούν με εκείνα του Ε9.
Οι αποκλίσεις που θα εντοπίζονται δεν αναμένεται να οδηγούν σε αναδρομική επιβολή πρόσθετου ΕΝΦΙΑ ή προστίμων για προηγούμενα φορολογικά έτη.
Οι νέοι κανόνες θα αφορούν τον ΕΝΦΙΑ του 2027 και τις εκκαθαρίσεις που θα ακολουθήσουν. Συνεπώς, δεν επηρεάζονται ο ΕΝΦΙΑ του 2026 ούτε τα εκκαθαριστικά που έχουν ήδη εκδοθεί.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ιδιοκτήτες, καθώς αποσυνδέει την έναρξη του νέου συστήματος από πιθανές αναδρομικές φορολογικές επιβαρύνσεις λόγω παλαιών διαφορών.
Ποιοι μπορεί να δουν μικρότερο ΕΝΦΙΑ
Η αλλαγή ενδέχεται να λειτουργήσει προς όφελος ιδιοκτητών που διαθέτουν ενημερωμένη και πιστοποιημένη Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
Εάν, για παράδειγμα, τα στοιχεία δείξουν ότι η πραγματική επιφάνεια ενός ακινήτου είναι μικρότερη από εκείνη που χρησιμοποιούνταν μέχρι σήμερα για τον υπολογισμό του φόρου, ο ΕΝΦΙΑ μπορεί να είναι χαμηλότερος.
Στον αντίποδα, ιδιοκτήτες που έχουν πραγματοποιήσει μεταβολές στα ακίνητά τους χωρίς να έχουν ενημερώσει τα αντίστοιχα μητρώα θα χρειαστεί να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητες, ώστε τα φορολογικά στοιχεία να ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση της περιουσίας.
Οι ισχύοντες συντελεστές και οι αντικειμενικές αξίες δεν αλλάζουν στο πλαίσιο της συγκεκριμένης παρέμβασης. Η βασική διαφοροποίηση αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα προσδιορίζονται η φορολογητέα επιφάνεια, η χρήση και τα λοιπά χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου.
Στο επίκεντρο το ΜΙΔΑ
Κεντρικό ρόλο στη νέα ψηφιακή διαδικασία αναμένεται να έχει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ).
Μέσω του νέου πληροφοριακού συστήματος θα συγκεντρώνονται και θα διασταυρώνονται στοιχεία από διαφορετικές βάσεις δεδομένων του Δημοσίου. Η διασύνδεση του ΜΙΔΑ με την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, το Ε9 και άλλα ψηφιακά αρχεία θα επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να εντοπίζει ταχύτερα τυχόν διαφορές.
Για παράδειγμα, ένα ακίνητο μπορεί να εμφανίζεται με διαφορετική επιφάνεια στο Ε9, στην οικοδομική άδεια και σε νεότερα έγγραφα που έχουν εκδοθεί μετά την τακτοποίηση αυθαίρετων χώρων. Το νέο ψηφιακό περιβάλλον θα επιτρέπει τη διασταύρωση των δεδομένων και την αξιοποίηση των πλέον επικαιροποιημένων στοιχείων.
Κυρώσεις για ανακριβείς δηλώσεις
Παράλληλα με τη νέα διαδικασία αναμένεται να ενισχυθεί η υποχρέωση των ιδιοκτητών για ακριβή δήλωση των στοιχείων των ακινήτων τους.
Για ψευδείς ή ανακριβείς καταχωρίσεις προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις. Ωστόσο, η πρόβλεψη αυτή δεν αναιρεί τον σχεδιασμό για μη αναδρομική επιβάρυνση όσον αφορά τις παλαιές εκκαθαρίσεις.
Έτσι, από το 2027 το ζητούμενο θα είναι η φορολογική εικόνα κάθε ακινήτου να συμβαδίζει με την πραγματική του κατάσταση, μέσα από τη διασύνδεση των ψηφιακών μητρώων και την αξιοποίηση των πιστοποιημένων στοιχείων της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.